ពលរដ្ឋមកពីភូមអូរសួស្ដីនិងភូមិសង្គមថ្មីក្នុងឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ បន្តរស់នៅដោយភាពមិនច្បាស់លាស់ អស់សង្ឃឹម និងភ័យខ្លាចមិនហ៊ានត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញដែលនៅជិតទូរកុងតឺន័រ និងលួសបន្លារបស់ថៃ។
លោក អោក ម៉ឺន អាយុ៧៤ឆ្នាំ នៅភូមិអូរសួស្ដី មិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងរបស់លោកវិញបានទេ ដោយសារផ្ទះលោកស្ថិតនៅប្រមាណ ៣០០ម៉ែត្រក្បែរព្រំដែន ហើយបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានចាត់ទុកជាតំបន់ក្រហម។ លោកមិនហ៊ានត្រឡប់ទៅវិញព្រោះថា ទាហានថៃបានចូលកាន់កាប់ ឈូសឆាយដី ផ្ទះ របស់ប្រជាជនខ្មែរនៅតំបន់នោះ ហើយលោកផ្ទាល់ខ្លាចទាហានថៃបាញ់។
លោកនិយាថា៖ «ទាហានថៃបានឈូសផ្ទះប្រជាជន ដាក់បង្គាលភ្លើងពេញ ដាក់កុងតឺទ័រ ខ្ញុំមិនហ៊ានទៅទេ ខ្ញុំខ្លាចទាហានថៃ។ បើកាលមុនអត់ទាន់មានជម្លោះ ខ្ញុំទៅដាក់មងរកត្រីដេកនៅកន្លែងថៃនិងអត់អីទេ»។
លោកបានរត់ចេញពីផុ្ទះនៅក្នុងការផ្ទុះអាវុធទាំងពីរលើកនៅឆ្នាំ២០២៥។ នៅខែកក្កដា លោករត់គេចអស់រយៈពេលមួយអាទិត្យ ហើយលើកទីពីរ លោករត់គេចតាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោកថា អ្នកដែលរស់នៅឆ្ងាយពីតំបន់ក្រហម បានវិលត្រឡប់ទៅវិញអស់ហើយ។ លោកព្យាយាមត្រឡប់ទៅមើលផ្ទះ ប៉ុន្តែបានឃើញថៃឈូសឆាយធ្វើផ្លូវ ហើយលោកមានការភ័យខ្លាចក៏ត្រឡប់មកវិញ។
លោកនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនហ៊ានត្រឡប់ទៅនៅវិញទេ អត់ទុកចិត្តទាហានថៃ។ អ្នកដែលមានផ្ទះឆ្ងាយពីព្រំដែនថៃបួនដប់គីឡូ ហ៊ានមកនៅ។ តែខ្ញុំនៅជាប់គ្នាបែបនេះ ចេញចូលខ្ញុំមិនហ៊ានទៅទេ។ ទាល់តែមានការរៀបចំផ្លូវស្អាតដូចមុនបានខ្ញុំហ៊ាននៅ បើនៅដូចសព្វថ្ងៃនិងខ្ញុំមិនទាន់ហ៊ានទៅនៅទេ»។
ជនភៀសសឹកម្នាក់ទៀត គឺអ្នកស្រី យស ផល្លី អាយុ៦៥ឆ្នាំ រស់នៅភូមិសង្គមថ្មី ឃុំថ្មដា មានកូនស្រីម្នាក់ដែលបានស្លាប់ក្នុងពេលរត់ភៀសសឹក ក្រោយពេលទើបសម្រាលកូនរួច គឺនៅពេលដែលទាហានថៃបាញ់សម្រុក រួមទាំងបានសម្លាប់ទាហានកម្ពុជាម្នាក់ផងដែរ។
អ្នកស្រីបានរត់ភៀសសឹកតាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ដែលមកទល់ពេលនេះមានរយៈពេលជាង២ខែហើយ។ ផ្ទះអ្នកស្រីស្ថិតនៅក្បែរបន្លាលួសថៃប្រមាណ ៣០០ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែ មិនហ៊ានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញទេ សូម្បីទាហានខ្មែរ ក៏ថៃមិនឲ្យទៅក្បែរតំបន់នោះដែរ។
ផ្ទះរបស់ខ្ញុំនៅមិនឆ្ងាយពីទាហានថៃឈរជើង ព័ទ្ធបន្លាលួសប៉ុន្មានទេ គឺប្រហែលជា៣០០ម៉ែត្រពីគ្នាប៉ុណ្ណោះ ហើយថៃមិនអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពខ្មែរយើងទៅក្បែរវានោះទេ។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់បានទៅមើលផ្ទះ និងសម្រាកមួយយប់ឬពីរយប់ ប៉ុន្តែខណៈពេលនោះខ្ញុំនៅតែមានភាពភ័យខ្លាចនៅមិនស្ងប់នោះទេ។ ដោយសារតែជីវភាព ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលព្រៃនៅក្បែរភូមិ ហើយខ្ញុំក៏បានឃើញទាហានថៃ និងទាហានថៃខ្មែរសុរិន្ទ ដោយពួកគេបាននិយាយមកកាន់ខ្ញុំថា បានទៅហើយ មកធ្វើអីទៀត តិចទៀតវាជិតវ៉ៃថ្មដាទៀតហើយ»។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «បើនឹកដល់រឿងថៃឈ្លានពានកម្ពុជានេះ ខ្ញុំពិតជាឈឺចាប់ណាស់ ព្រោះថៃបានឈ្លានពានយកផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់នៅជាប់ព្រំដែន ដោយព័ទ្ធបន្លាលួសយកអស់ប្រហែលជាជាង១០គ្រួសារ នៅក្នុងតំបន់ខ្ញុំរស់នៅ។ ដោយសារផ្ទះខ្ញុំនៅក្នុងតំបន់ក្តៅទើប អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានផ្តល់ដំណឹងឲ្យជម្លៀសខ្លួនមកទីកន្លែងមានសុវត្ថិភាព»។
បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកស្រីទទួលបន្ទុកមើលថែចៅដែលម្ដាយបានស្លាប់ចោលពេលរត់ភៀសខ្លួ។ ទោះបីមានការខឹងសម្បានឹងទង្វើរបស់ថៃ អ្នកស្រីប្រាថ្នាចង់ឲ្យប្រទេសមានសុខសន្តិភាព។
ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតឈ្មោះ គិន ធារី អាយុ៧៥ឆ្នាំ មកពីភូមិសង្គមថ្មី ឃុំថ្មដា។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ថា ទាំងនៅខែកក្កដា និងនៅខែធ្នូ ទាហានថៃបានចល័តសព្វាវុធធន់ធ្ងន់ និងការដាក់ពង្រាយទាហានមកកាន់ព្រំដែនថ្មដា។ គ្រួសារអ្នកស្រីមិនចង់ជម្លៀសចេញទៅណាទេ ព្រោះតែអាណិតមាន់ទាដែលខំចិញ្ចឹម ប៉ុន្តែត្រូវបានមេភូមិប្រាប់ឲ្យជម្លៀសចេញជាបន្ទាន់ ព្រោះខ្លាចទាហានថៃផ្លោងគ្រាប់ចូលមកត្រូវ អាចបណ្ដាលឲ្យបាត់បង់អាយុជីវិត។
អ្នកស្រីបានទៅស្នាក់នៅជាមួយបងប្អូននៅខេត្តកំពង់ស្ពឺអស់រយៈពេល ២៥ថ្ងៃ។ ក្រោយមកអ្នកស្រីក៏បានត្រឡប់មកឃុំថ្មដាវិញ ប៉ុន្តែមិនហ៊ានចូលទៅរស់នៅក្នុងផ្ទះសម្បែងទេ ដោយសារតែទាហានថៃនៅតែបន្តឈ្លានពានដោយឈូសឆាយធ្វើផ្លូវ រាយលួសបន្លា និងដាក់ទូកុងតឺន័រ។ អ្នកស្រីក៏ត្រូវមេភូមិ ឲ្យស្នាក់នៅជំរំភៀសសឹកបណ្ដោះអាសន្ន។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «រាល់ថ្ងៃខ្ញុំតែងតែអង្គុយគិតថានិងអាចបានចូលទៅរស់នៅផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្ញុំវិញ បានមើលថែដំណាំដែលធ្លាប់បានដាំនិងបានចិញ្ចឹមសត្វមាន់ ទាសារឡើងវិញ»។
បច្ចុប្បន្ននេះ ជនភៀសសឹកចំនួន ៦៥គ្រួសារ មកពីភូមិអូរសួស្ដី និងភូមិសង្គមថ្មី កំពុងបន្តស្នាក់នៅក្នុងមណ្ឌលជនភៀសសឹកក្នុងសាលាវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន ប្រម៉ោយ និងវត្តប្រម៉ោយ។ អ្នកខ្លះមានផ្ទះសម្បែងដែលត្រូវបានទាហានថៃដាក់លួសបន្លាហ៊ំព័ទ្ធយក និងមួយចំនួនទៀតមានផ្ទះស្ថិតនៅទល់មុខនឹងទីតាំងដែលទាហានថៃដាក់លួសបន្លានិងទូរកុងតឺន័រ ចាប់ពីថ្ងៃឈប់បាញ់ ២៧ធ្នូ ២០២៥មក៕
កំណត់សម្គាល់៖ បទសម្ភាសនេះធ្វើឡើងដោយក្រុមការងារមជ្ឈមណ្ឌលផ្សះផ្សាវាលវែងនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១០ កុម្ភៈ។