ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាបានបង្កើនការត្រួតពិនិត្យទីផ្សារប្រេងឥន្ធនៈ និងបានព្រមានដល់ប្រតិបត្តិករស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈចំពោះការតម្លើងតម្លៃស្រេចតែចិត្ដ ខណៈរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដាក់ចេញវិធានការបន្ទាន់រៀងៗខ្លួនចំពោះបញ្ហាសកលដែលបង្កឡើងដោយភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។
តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈលក់រាយនៅកម្ពុជាបានកើនឡើងដល់ ៥២០០ រៀលក្នុងមួយលីត្រសម្រាប់សាំងធម្មតា (សាំង ៩២) និង ៦០៥០ រៀលក្នុងមួយលីត្រសម្រាប់ម៉ាស៊ូត គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះបើយោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
អត្រាថ្មីនៅតែមានប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ថ្ងៃទី ១៣ ខែមីនា ទោះបីជាមានការឧបត្ថម្ភធនពីរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលទីផ្សារអន្តរជាតិ។
អាជ្ញាធរនិយាយថា ការកើនឡើងនេះភាគច្រើនត្រូវបានជំរុញដោយភាពចលាចលនៅក្នុងទីផ្សារថាមពលសកលដែលជាប់ទាក់ទងនឹងជម្លោះកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលបានរំខានដល់ផ្លូវដឹកជញ្ជូន និងការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដែលមិនទាន់មានស្ថេរភាព។
ជាការឆ្លើយតប ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចេញសេចក្តីណែនាំមួយនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ដោយបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈ ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ និងឃ្លាំងទូទាំងប្រទេសអនុវត្តតាមបទប្បញ្ញត្តិគ្រប់គ្រងការលក់ប្រេងឥន្ធនៈ និងការគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង។
ការណែនាំនេះបានឱ្យដឹងថា៖ «នេះតម្រូវឱ្យស្ថានីយលក់ប្រេងឥន្ធនៈយ៉ាងតឹងរ៉ឹងក្នុងតម្លៃដែលបង្ហាញជាសាធារណៈដោយផ្អែកលើការប្រកាសជាផ្លូវការពីក្រសួង និងធានាភាពត្រឹមត្រូវនៃគុណភាព និងបរិមាណប្រេងឥន្ធនៈដែលផ្តល់ជូនអតិថិជន»។
ប្រតិបត្តិករក៏ត្រូវបានតម្រូវឱ្យរក្សាតម្លាភាពអំពីស្តុកប្រេងឥន្ធនៈ និងជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាធរជាមុន បើការផ្គត់ផ្គង់ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអស់ ឬប្រសិនបើស្ថានីយមានបំណងផ្អាកការលក់ជាបណ្តោះអាសន្ន។
ក្រសួងបានបន្ដថា៖ «ស្ថានីយ និងឃ្លាំងត្រូវតែរាយការណ៍ពីកម្រិតស្តុកនៅពេលដែលការផ្គត់ផ្គង់ធ្លាក់ចុះដល់ប្រហែល ១០ ភាគរយនៃសមត្ថភាព ដើម្បីឱ្យនិយតករអាចតាមដានស្ថានភាពផ្គត់ផ្គង់ និងឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័សចំពោះកង្វះខាតដែលអាចកើតមាន»។
វិធានការទាំងនេះមានបំណងធានាតម្លាភាពនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ និងការពារការអនុវត្តឱកាសនិយមក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រែប្រួលតម្លៃ។
មន្ត្រីមកពីនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (ក.ប.ប) របស់ក្រសួង រួមជាមួយមន្ទីរពាណិជ្ជកម្មខេត្ត និងការិយាល័យមូលដ្ឋានរបស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល កំពុងធ្វើការត្រួតពិនិត្យដើម្បីធានាថា ស្ថានីយគោរពតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស និងការអនុវត្តការលក់ដោយយុត្តិធម៌។
អាជ្ញាធរក៏បានជំរុញឱ្យសាធារណជនកុំស្តុកប្រេងឥន្ធនៈ ឬរក្សាទុកបរិមាណលើស ដោយព្រមានថា ការផ្ទុកមិនត្រឹមត្រូវអាចបង្កើតគ្រោះថ្នាក់អគ្គីភ័យធ្ងន់ធ្ងរ និងគំរាមកំហែងដល់សុវត្ថិភាពសហគមន៍។
ថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល លោក កែវ រតនៈ បានធានាដល់សាធារណជនថា ប្រទេសកម្ពុជានៅតែបន្តទទួលបានការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈជាប្រចាំ ទោះបីជាតម្លៃប្រេងកំពុងកើនឡើងក៏ដោយ។
ថ្លែងក្នុងវេទិកាសាធារណៈមួយនៅថ្ងៃទី ៨ ខែមីនា លោកបានថ្លែងថា កម្ពុជាមានប្រេងបម្រុងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រើប្រាស់បានប្រហែល ២១ ថ្ងៃ ទោះបីជាការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈត្រូវបានផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នក៏ដោយ ដោយបន្ថែមថា ការផ្គត់ផ្គង់នៅតែបន្តមកដល់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងមិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈទេ។ បញ្ហាគឺថា តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឥឡូវនេះបានកើនឡើង ហើយប្រេងឥន្ធនៈដែលនាំចូលថ្មីនឹងមានតម្លៃខ្ពស់ជាងនេះ»។
លោករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានព្រមានដល់ប្រតិបត្តិករស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈផងដែរថា អាជ្ញាប័ណ្ណអាចត្រូវបានដកហូតវិញ ប្រសិនបើពួកគេលក់ប្រេងឥន្ធនៈលើសពីតម្លៃកំណត់របស់រដ្ឋាភិបាល។
លោកបានលើកឡើងថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកមិនគោរពលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ និងមិនអនុវត្តតាមការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលនឹងដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណ និងហាមឃាត់អ្នកពីការជួញដូរប្រេងសាំងជារៀងរហូត»។
អាជ្ញាធរក៏បានព្រមានបុគ្គលកុំឱ្យទិញប្រេងឥន្ធនៈក្នុងបរិមាណច្រើនសម្រាប់លក់បន្តក្នុងតម្លៃខ្ពស់ជាងនេះ ដោយព្រមានថា សកម្មភាពបែបនេះអាចនាំឱ្យមានការចាប់ខ្លួន។
នៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រដ្ឋាភិបាលកំពុងអនុម័តយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការកើនឡើងនៃថ្លៃថាមពល ខណៈដែលតម្លៃប្រេងកើនឡើង ចំពេលមានអស្ថិរភាពដែលប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់សកល។
ប្រទេសវៀតណាមបានលើកទឹកចិត្តអាជីវកម្មឱ្យអនុញ្ញាតឱ្យនិយោជិតធ្វើការពីផ្ទះដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ ខណៈពេលដែលកាត់បន្ថយពន្ធនាំចូលលើផលិតផលប្រេងឥន្ធនៈមួយចំនួនដល់សូន្យ ដើម្បីធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់មានស្ថេរភាព។
យោងតាមសារព័ត៌មាន Viet Nam Express (VNE) មន្ត្រីបានព្រមានថា ការខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈអាចកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន ប្រសិនបើភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅតែបន្តរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការបន្ធូរបន្ថយពន្ធដែលមានគោលបំណងធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកមានស្ថេរភាព។
តម្លៃសាំង និងម៉ាស៊ូតក្នុងស្រុកបានកើនឡើងទូទាំងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលចាប់ពីម៉ោង ០០:០០ ថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា ដោយសាំង RON95 លើសពី ២៩០០០ ដុងក្នុងមួយលីត្រ (ប្រហែល ៤៥០០ រៀល)។
នៅប្រទេសឡាវ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ដោយអាជ្ញាធរបានព្រមានអ្នកចែកចាយកុំឱ្យស្តុកទុក និងបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនរាយការណ៍ពីកម្រិតផ្គត់ផ្គង់ប្រចាំថ្ងៃ។
បើយោងតាមកាសែត The Laotian Times បានរាយការណ៍ថា៖ «តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈលក់រាយបានកើនឡើងដល់ ៣៨,២៣០ គីប (ប្រហែល ៧,១០០ រៀល) សម្រាប់សាំងពិសេស ៣២,២២០ គីប (ប្រហែល ៦,០០០ រៀល) សម្រាប់សាំងធម្មតា និង ៣២,៩០០ គីប (ប្រហែល ៦,១០០ រៀល) សម្រាប់ប្រេងម៉ាស៊ូត»។
ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានដាក់ចេញនូវការឆ្លើយតបដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់៖ ប្រព័ន្ធបែងចែកប្រេងឥន្ធនៈទូទាំងប្រទេសសម្រាប់យានយន្តឯកជន។
គោលនយោបាយនេះ ដែលប្រកាសដោយក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសនេះ បានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ៧ ខែមីនា ហើយដាក់កម្រិតយានយន្តឱ្យដំណើរការនៅថ្ងៃឆ្លាស់គ្នាដោយផ្អែកលើថាតើលេខផ្លាកលេខរបស់ពួកគេជាលេខគូ ឬលេខសេស។
ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការនាំចូលប្រេងចម្រាញ់ពីមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងតំបន់ ដូចជាប្រទេសសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ដែលកែច្នៃប្រេងឆៅពីមជ្ឈិមបូព៌ា។
គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃ ២៦១០ មីយ៉ាន់ម៉ាក្យាត (MMK) ខណៈដែលប្រេងសាំងពិសេសមានតម្លៃ ២៥៩៥ មីយ៉ាន់ម៉ាក្យាត (ប្រហែល ៤៩០០ រៀល) និងប្រេងសាំងធម្មតាមានតម្លៃ ២៥២៥ មីយ៉ាន់ម៉ាក្យាត (ប្រហែល ៤៨០០ រៀល) នេះបើយោងតាមគេហទំព័រ denkomyanmar.com។
ប្រទេសថៃបានជំរុញឱ្យគ្រួសារនានាសន្សំសំចៃថាមពលដោយកំណត់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់នៅសីតុណ្ហភាព 26°C និងធានាដល់សាធារណជនថា ប្រេងបម្រុងជាតិនៅតែមានគ្រប់គ្រាន់។
យោងតាមកាសែត The Nation ក្រសួងថាមពល បានឱ្យដឹងថា ការបង្កើនសីតុណ្ហភាពត្រឹមតែមួយអង្សាសេអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីបានពី ៣ ទៅ ៥ ភាគរយ។
តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅក្នុងប្រទេសថៃក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោងកន្លងមកនេះមានតម្លៃ ៣១,០៥ បាត (ប្រហែល ៣៩០០ រៀល) ក្នុងមួយលីត្រសម្រាប់សាំង 95, ៤០ បាត (ប្រហែល ៥១០០ រៀល) សម្រាប់សាំងល្អ 95 និង ៣០ បាត (ប្រហែល ៣៨០០ រៀល) សម្រាប់ប្រេងម៉ាស៊ូត។
អ្នកវិភាគនិយាយថា ការវិវត្តន៍ទាំងនេះបង្ហាញពីការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍លើឥន្ធនៈនាំចូល និងភាពងាយរងគ្រោះរបស់ខ្លួនចំពោះផលប៉ះពាល់ពីខាងក្រៅ។
ជិតមួយភាគប្រាំនៃការដឹកជញ្ជូនប្រេងទូទាំងពិភពលោកឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនយុទ្ធសាស្ត្រដែលភ្ជាប់អ្នកផលិតនៅមជ្ឈិមបូព៌ាទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ី។
ការរំខានណាមួយចំពោះចរាចរណ៍តាមរយៈផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់នេះអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅទូទាំងតំបន់៕
