កម្ពុជាប្រកាសជាផ្លូវការនូវគោលនយោបាយជាតិស្តីពីសកម្មភាពមីន ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ ក្នុងគោលបំណងបោសសម្អាតមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមដែលត្រូវបានកំណត់ រួមបញ្ចូលទាំងទីតាំងដែលរងការវាយប្រហារពីយោធាថៃកាលពីឆ្នាំ២០២៥ផងដែរ។
គោលនយោបាយជាតិស្តីពីសកម្មភាពមីន ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ ត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញានៅ ដោយលោក លី ធុជ អនុប្រធានទី១ នៃអាជ្ញាធរមីន តំណាងឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត។
សកម្មភាពសម្រាប់រយៈពេល១០ឆ្នាំ ទៅមុខនេះ មានលក្ខណៈប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ផ្តោតលើការធានានូវប្រសិទ្ធភាពនៃការបោសសម្អាត ការអប់រំកាត់បន្ថយ គ្រោះថ្នាក់ដោយសារយុទ្ធភណ្ឌគ្រឿងផ្ទុះ កិច្ចសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ ការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធទិន្នន័យ ការបញ្ជ្រាបយេនឌ័រនិងការការពារបរិស្ថាន ការពង្រឹងសមត្ថភាពជាតិ និងការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ នេះបើតាមខ្លឹមសារនៃឯកសារគោលនយោបាយនេះ។
យោងតាមអាជ្ញាធរមីន សង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃនៅកម្ពុជាចាប់ពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ បានបន្សល់ទុកនូវបញ្ហាមីននិងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម ដែលបានបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង ៦៥.០០០ នាក់រងគ្រោះថ្នាក់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មក។
ចាប់តាំងពីកម្មវិធីសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៩២ កម្ពុជាបានបោសសម្អាត និងរំដោះផ្ទៃដីមានមីននិងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ៣.៥៤១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ក្នុងនោះបានរកឃើញនិងកម្ទេចចោលមីនប្រឆាំងមនុស្សជាង ១,២ លានគ្រាប់ មីនប្រឆាំងរថក្រោះចំនួន ២៦.៧០០ គ្រាប់ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ៣,២៤ លានគ្រាប់ គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្ទៃដីមានមីននិងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមនៅមានទំហំធំធេង ក្នុងនោះផ្ទៃដីមានមីនចំនួន ៥៥៧ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា គ្រាប់បែកចង្កោមចំនួន ៦៦៣ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមផ្សេងទៀតចំនួន ៥២៩ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។
ផ្ទៃដីខាងលើនេះ មិនទាន់រាប់បញ្ចូលលទ្ធផលពេញលេញនៃការស្រាវជ្រាវចម្ការមីននិងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ និងការស្រាវជ្រាវគ្រាប់បែកចង្កោមនិងគ្រាប់បែកទម្លាក់នៅឡើយ។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC)ភូមិចំនួន៣៣៥ ក្នុងចំណោម ៣៤៩ភូមិ ត្រូវបានកំណត់ជាតំបន់រងផលប៉ះពាល់ដោយសារសំណល់យុទ្ធភណ្ឌសង្គ្រាមថៃ ដែលមានផ្ទៃដីជាង៣៨៦.៨៨០ហិកតា គ្របដណ្តប់លើ ៥.៤០៩ តំបន់ (Polygons) ក្នុងនោះផ្ទៃដីជាង ២៩៥.០៩៦ហិកតា រងការគំរាមកំហែងដោយសារគ្រាប់បែកចង្កោម។
យោងតាមឯកសារគោលនយោបាយជាតិស្តីពីសកម្មភាពមីន ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ កម្ពុជាមានគោលបំណងបញ្ចប់ការបោសសម្អាតតំបន់ដែលដឹងថាមានមីននិងគ្រាប់បែកចង្កោម កាត់បន្ថយតំបន់សំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមផ្សេងទៀត និងគាំទ្រកិច្ចសង្រ្គោះជនរងគ្រោះ ប្រកបដោយចីរភាពនិងបរិយាបន្ន ដើម្បីរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ។
គោលដៅចម្បងរបស់គោលនយោបាយគឺ រំដោះផ្ទៃដីដែលដឹងថាមានមីនទាំងអស់ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ និងផ្ទៃដីដែលដឹងថាមានគ្រាប់បែកចង្កោទាំងអស់និងផ្ទៃដីអាទិភាពដែលមានសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមត្រឹមឆ្នាំ២០៣៥។
លោក លី ធុជ បានថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយគោលនយោបាយជាតិស្តីពីសកម្មភាពមីន ឆ្នាំ២០២៦-២០៣៥ ដោយលោកបានលើកឡើងថា ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ចាប់តាំងពីលោក ហ៊ុន សែន ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី រហូតមកដល់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានយកចិត្តទុកដាក់ជាអាទិភាពលើការបោសសម្អាតមីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ ដើម្បីដោះដី និងសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់។
លោកបន្តថា កាលពីទសវត្សរ៍ ១៩៩០ មនុស្សជាង ៤ពាន់នាក់ត្រូវបានស្លាប់ឬរងរបួសពីគ្រាប់មីននិងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ កិច្ចប្រឹងប្រែងបោសសម្អាត បានធ្វើឲ្យទំហំនៃការរងគ្រោះធ្លាក់ចុះ មកនៅក្រោម ១០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោកថា ទាំងអស់នេះមិនអាចសម្រេចបានទេ បើគ្មានកិច្ចប្រឹងប្រែអរបស់អ្នកដោះមីន និង ម្ចាស់ជំនួយទាំងពីក្នុងប្រទេសនិងពីអន្តរជាតិ។
លោក លី ធុជ៖ «ប៉ុន្តែ គោលនយោបាយដែលយើងដាក់ឱ្យអនុវត្តនាថ្ងៃនេះ បានចោទជាសំណួរមួយដែលកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងមុន។ សំណួរនោះគឺ៖ តើមានអ្វីកើតឡើងចំពោះដីធ្លី ក្រោយពេលបោសសម្អាតរួច? តើកសិករបានចាប់ផ្តើមដាំដុះដែរឬទេ? តើសាលារៀនត្រូវបានសាងសង់ឡើងដែរឬទេ? ហើយតើជីវភាពរស់នៅរបស់ក្រុមគ្រួសារមានការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដដែរឬទេ?»។
លោកបន្តថា៖ «ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ យើងនឹងវាស់វែងភាពជោគជ័យតាមរយៈអ្វីដែលយើងកសាងនៅលើដីដែលបានបោសសម្អាតរួច មិនមែនវាស់វែងត្រឹមតែអ្វីដែលយើងបានដកចេញពីក្រោមដីនោះឡើយ។ នេះគឺជាការផ្លាស់ប្តូររបត់ថ្មី។ ការបោសសម្អាត បម្រើឱ្យការអភិវឌ្ឍ។ ការអភិវឌ្ឍ បម្រើឱ្យប្រជាជន។ ហើយប្រជាជន គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលយើងធ្វើការងារនេះ»៕
