អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចបានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពី«ការដឹកជញ្ជូនផលិតផលកសិកម្មឆ្លងកាត់ប្រទេសឡាវ»ដែលភាគីកម្ពុជាបានចុះហត្ថលេខាជាមួយភាគីឡាវនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនក្នុងការបង្កើនសក្តានុពលនាំចេញកសិផលកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន ហើយក៏នឹងជួយកាត់បន្ថយឱនភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកម្ពុជា-ចិន ផងដែរ។
ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកម្ពុជា និងក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថាន នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពី«ការដឹកជញ្ជូនផលិតផលកសិកម្មឆ្លងកាត់ប្រទេសឡាវ»។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងបើកច្រកដឹកជញ្ជូនថ្មីមួយទៀតសម្រាប់ការនាំចេញកសិផលកម្ពុជា ជាពិសេសទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិនដែលនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយពេលវេលា និងថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន ព្រមទាំងពង្រីកឱកាសទីផ្សារ និងលើកកម្ពស់សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងនៃវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ក្រសួងកសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានវិសាលភាពលើសកម្មភាពនៃការដឹកជញ្ជូន និងគ្របដណ្តប់លើបន្លែ និងដំណាំទាំងស្រស់ និងស្ងួត ដែលមានដូចជា ចេក ទុរេន មៀន អង្ករ ស្វាយ ម្សៅដំឡូងមី និងផលិតផលកសិកម្មសក្តានុពលផ្សេងទៀតដែលភាគីទាំងពីរនឹងឯកភាពគ្នានាពេលអនាគត។ រាល់ប្រតិបត្តិការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់នេះនឹងត្រូវអនុវត្តដោយអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ (SPS), ច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ប្រទេសឡាវ និងស្តង់ដាអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងស្តង់ដានៃអនុសញ្ញាការពារដំណាំអន្តរជាតិ(IPPC)។
ក្រសួងបានឱ្យដឹងទៀតថា ជាជំហានបន្ទាប់មន្ត្រីជំនាញបច្ចេកទេសនៃក្រសួងទាំងពីរ នឹងបន្តធ្វើការពិគ្រោះយោបល់ដើម្បីកំណត់ច្រកព្រំដែនជាក់លាក់ ខ្សែផ្លូវដឹកជញ្ជូន ទីតាំងផ្ទេរទំនិញ និងកំណត់នីតិវិធីដើម្បីឈានទៅអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ក្រសួងបញ្ជាក់ថា៖«កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺជាសមិទ្ធផលថ្មីមួយទៀតនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ជិតស្និទ្ធរវាងវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា និងឡាវ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការតភ្ជាប់ក្នុងតំបន់។ ភាគីទាំងពីរក៏បានបង្ហាញពីឆន្ទៈក្នុងការបន្តពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសក្តានុពលផ្សេងទៀតនាពេលអនាគត ជាពិសេសការវិនិយោគរ៉ែដើម្បីផលិតជីកសិកម្ម និងការគ្រប់គ្រងវិស័យព្រៃឈើ»។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ឌិត ទីណា បានថ្លែងក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើថា៖«យន្តការថ្មីនេះនឹងជួយបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងនៃការនាំចេញកសិផលកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន តាមរយៈការកាត់បន្ថយឧបសគ្គនៃការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក សន្សំពេលវេលា បន្ថយចំណាយ ជាពិសេសពង្រីកឱកាសសម្រាប់កសិពាណិជ្ជកម្មនៃកសិផលមួយចំនួនដូចជាអង្ករ ដំឡូងមី ផ្លែឈើ បន្លែ និងកសិផលកែច្នៃដទៃទៀត»។
អនុប្រធានសមាគមពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ចិន លោក ឡោ វិចិត្រ បានចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើ គឺជាចំណែកសំខាន់នៃការបង្កើនសក្តានុពលនាំចេញផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជាទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ ជាពិសេសបណ្តាខេត្តនៅជាប់ព្រំដែនរវាងប្រទេសឡាវ-ចិន។ លោកបន្តថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយឱ្យផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជាមានវត្តមាននៅទីផ្សារប្រទេសចិនកាន់តែច្រើន ព្រោះការដឹកជញ្ជូនមានភាពឆាប់រហ័យ ងាយស្រួល និងតម្លៃទាបជាងមុន។
លោកប្រាប់ទៀតថា នៅពេលកម្ពុជាអាចនាំចេញទំនិញទៅប្រទេសចិនកាន់តែច្រើន វាក៏នឹងជួយកាត់បន្ថយឱនភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីផងដែរ។
លោកបានប្រាប់ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ក្នុងថ្ងៃទី២៧ ខែមករាថា៖«ជារួមប្រសិនបើកម្ពុជាអាចនាំចេញផលិតផលសម្រេចទៅទីផ្សារប្រទេសចិនកាន់តែច្រើន គឺឱនភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយជាបណ្តើរៗ»។ លោកបន្តថា៖«ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តឱ្យកសិករ និងអ្នកនាំចេញទាំងអស់ត្រូវខិតខំរួមគ្នាក្នុងកាត់បន្ថយការនាំចេញកសិផលឆៅ ឬមិនទាន់កែច្នៃ ដោយជំនួសមកវិញនូវការនាំចេញផលិតផលសម្រេចឱ្យបានកាន់តែច្រើន»។
ទិន្នន័យអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា(GDCE) ឱ្យដឹងថា ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកម្ពុជា-ចិន ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានទឹកប្រាក់សរុប ១៩,៧៣ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ២៩,៩% ធៀបឆ្នាំ២០២៤។ ក្នុងនោះកម្ពុជានាំទៅចិន ១,៦៩ ពាន់លានដុល្លារ ថយចុះ ៣,៦% និងទំនិញចិននាំចូល ១៨,០៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៣៤,៣%។
ផ្អែកតាមទិន្នន័យខាងលើ គឺជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានឱនភាពប្រមាណ ១៦,៣៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនពី ១១,៦៩ ពាន់លានដុល្លារកាលពីឆ្នាំ២០២៤ និង ៩,៣១ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣៕
