ខេត្ដព្រះសីហនុ៖ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងជាមហាសេដ្ឋីកសិ-ឧស្សាហកម្ម ម៉ុង ឫទ្ធី កំពុងជំរុញទៅមុខជាមួយនឹងអ្វីដែលលោកហៅថាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ទូលំទូលាយ «មួយសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា» នៅក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់កម្ពុជា ដោយភ្ជាប់ការផលិតចំណីសត្វ ការចិញ្ចឹមសត្វ ការផ្គត់ផ្គង់ស៊ុត និងការដាំដុះដូងប្រេងទ្រង់ទ្រាយធំ ខណៈកំពុងរៀបចំសម្រាប់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងឆាក្នុងស្រុកនាពេលអនាគត។
ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចវាលថ្មីៗនេះទៅកាន់តំបន់កសិ-ឧស្សាហកម្មរបស់លោកនៅក្នុងស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ លោក ឫទ្ធី បានដាក់ចេញនូវគំរូរួមបញ្ចូលគ្នាមួយដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូល ពង្រឹងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក និងបង្កើតការងារនៅជនបទ។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ការផលិតចំណីសត្វជួយបានច្រើនក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ នៅពេលដែលយើងកែច្នៃដំឡូងមី និងពោតនៅទីនេះ យើងកាត់បន្ថយការនាំចេញវត្ថុធាតុដើមក្នុងតម្លៃទាប និងឈប់នាំចូលចំណីសត្វដែលបានបញ្ចប់ក្នុងតម្លៃពីរឬបីដង។ នោះធ្វើឱ្យប្រាក់ចរាចរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។
រោងចក្រចំណីសត្វរបស់ក្រុមលោកបច្ចុប្បន្នមានសមត្ថភាពផលិតប្រចាំឆ្នាំចំនួន ២២ម៉ឺនតោន ដោយមានគម្រោងបង្កើនវាដល់ ៣៥ម៉ឺនតោន។
ក្រុមហ៊ុនចំណាយប្រហែល ៤០ លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បីទិញដំឡូងមី និងពោតដោយផ្ទាល់ពីកសិករកម្ពុជា។ តាមរយៈការកាត់បន្ថយអន្តរការី លោក ឬទ្ធី អះអាងថា អ្នកដាំដុះទទួលបានតម្លៃកាន់តែមានស្ថេរភាព និងប្រាក់ចំណូលកាន់តែប្រសើរ។
រោងចក្រចំណីសត្វនេះគាំទ្រដល់បណ្តាញសត្វពាហនៈកាន់តែទូលំទូលាយ ជាពិសេសក្នុងការចិញ្ចឹមជ្រូក។ យោងតាមលោក ឬទ្ធី ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងនៃការផលិតសាច់ជ្រូកក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។
ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាថែមទាំងអាចនាំចេញជ្រូកទៅកាន់ទីផ្សារជិតខាងបានទៀតផង។ រូបថត ហុង រស្មី
លោកបាននិយាយថា៖ «កាលពី ១៥ ទៅ ២០ ឆ្នាំមុន ប្រទេសកម្ពុជាបាននាំចូលជ្រូកចំនួន ៣០០០ ទៅ ៥០០០ ក្បាលក្នុងមួយថ្ងៃពីប្រទេសជិតខាង»។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សព្វថ្ងៃនេះ យើងលែងនាំចូលជ្រូកទៀតហើយ។ យើងត្រូវផលិតកូនជ្រូកយ៉ាងហោចណាស់ ២០០០ ក្បាលក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីផ្គត់ផ្គង់កសិដ្ឋានក្នុងស្រុក។ ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាថែមទាំងអាចនាំចេញជ្រូកទៅកាន់ទីផ្សារជិតខាងបានទៀតផង»។
លោកបានសន្មតថា ការផ្លាស់ប្តូរនោះដោយសារតែការចំណាយផលិតកម្មថយចុះ ការគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋានប្រសើរឡើង និងភាពអាចរកបាននៃចំណីដែលផលិតក្នុងស្រុក។
វិស័យជ្រូករបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្លាប់ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការផ្គត់ផ្គង់ឆ្លងកាត់ព្រំដែន ឥឡូវនេះអះអាងថាមានសមត្ថភាពបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក និងបង្កើតអតិរេកសម្រាប់ការនាំចេញ។
ឧស្សាហកម្មបសុបក្សី និងស៊ុតរបស់ប្រទេសក៏បានពង្រីកផងដែរ។ លោក ឬទ្ធី បានបន្ដថា ប្រទេសកម្ពុជានៅត្រូវការនាំចូលស៊ុតប្រហែលមួយលានគ្រាប់ទៅក្នុងទីផ្សារ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសន្តិសុខស្បៀងអាហារកាន់តែច្រើន។
ក្រៅពីជ្រូក និងបសុបក្សី ក្រុមហ៊ុននេះកំពុងធ្វើពិពិធកម្មទៅក្នុងការចិញ្ចឹមត្រី និងទា ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពផលិតចំណីសត្វ និងធ្វើសមាហរណកម្មប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត។
នៅកម្រិតចម្ការ ដូងប្រេងនៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែងរបស់លោក ឬទ្ធី។
រោងចក្រចំណីសត្វរបស់ក្រុមលោកបច្ចុប្បន្នមានសមត្ថភាពផលិតប្រចាំឆ្នាំចំនួន ២២ម៉ឺនតោន ដោយមានគម្រោងបង្កើនវាដល់ ៣៥ម៉ឺនតោន។ រូបថត ហុង រស្មី
ចាប់តាំងពីការដាំដុះបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកពី ៤៧៧ ហិកតា ដល់ប្រហែល ១៦០០ ហិកតា នៅក្នុងស្រុកព្រៃនប់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រតិបត្តិករដូងប្រេងធំជាងគេបំផុតមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
គម្រោងនេះបានស្រូបយកការវិនិយោគដើមទុនជាង ១២៣ លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលជិតបីទសវត្សរ៍។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ឬទ្ធី បានទទួលស្គាល់បញ្ហាប្រឈមផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។
លោកបានឱ្យដឹងថា៖ «កសិកម្មតម្រូវឱ្យមានការអត់ធ្មត់ និងដើមទុនរឹងមាំ។ វិនិយោគិនជាច្រើនមិនចង់ធ្វើកសិកម្មទេ ពីព្រោះផលចំណេញមានល្បឿនយឺត ហើយហានិភ័យខ្ពស់។ ប៉ុន្តែខ្ញុំនឹងមិនបោះបង់ចោលកសិកម្មទេ។ នេះជាការងារពេញមួយជីវិតរបស់ខ្ញុំ»។
បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រេងដូងឆៅប្រហែល ៩៧ ភាគរយរបស់ក្រុមហ៊ុនត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយទិន្នផលចម្រាញ់ប្រចាំឆ្នាំឈានដល់ប្រហែល ៤៦,០០០ តោន និងបង្កើតប្រាក់ចំណូលរាប់សិបលានដុល្លារ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការចម្រាញ់ដែលមានតម្លៃបន្ថែមភាគច្រើននៅតែធ្វើឡើងនៅបរទេស។
លោក ឬទ្ធី ចង់ផ្លាស់ប្តូររឿងនោះដោយសាងសង់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងចម្អិនអាហារក្នុងស្រុក។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំចង់បង្កើតរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងចម្អិនអាហារនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ ១៦,០០០ ហិកតាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ យើងត្រូវការយ៉ាងហោចណាស់ ៣ម៉ឺនហិកតាដើម្បីធ្វើឱ្យរោងចក្រចម្រាញ់អាចដំណើរការបាន។ បើគ្មានការផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់ទេ វានឹងមិនមាននិរន្តរភាពទេ»។
ភាពអាចរកបាននៃដីធ្លីនៅតែជាឧបសគ្គ ដោយសារដីដូងប្រេងសមស្របភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ កំពត និងកោះកុង។
ក្រុមហ៊ុនបានចាប់ផ្តើមដាំដើមដូងប្រេងថ្មីជំនួសដើមចាស់ៗ ដែលដើមឈើខ្លះឥឡូវនេះមានអាយុជិត ៣០ ឆ្នាំហើយ ដើម្បីរក្សាទិន្នផល។ រូបថត ហុង រស្មី
លោក អ៊ិត ណុប អ្នកគ្រប់គ្រងចម្ការបាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុនបានចាប់ផ្តើមដាំដើមឈើចាស់ៗឡើងវិញ ដែលដើមឈើខ្លះឥឡូវនេះមានអាយុជិត ៣០ ឆ្នាំហើយ ដើម្បីរក្សាទិន្នផល។
ទោះបីជាមានប្រាក់ចំណេញមានកម្រិតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នក៏ដោយ ប្រតិបត្តិការដូងប្រេងបានបង្កើតការងារយ៉ាងច្រើន។
ការងាររាប់ម៉ឺនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល ដោយមានគ្រួសារប្រហែល ៥ពាន់ គ្រួសារបច្ចុប្បន្នជាប់ទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីកសិ-ឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន។
កម្មករទទួលបានលំនៅឋាន ហើយលោក ឬទ្ធី បានកត់សម្គាល់ថា ក្នុងអំឡុងពេលនៃជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ មិនមានការបញ្ឈប់ពីការងារ ឬការកាត់បន្ថយប្រាក់ឈ្នួលលើចម្ការនោះទេ។
ក្រុមហ៊ុនរបស់លោកក៏បានសាងសង់ផ្លូវជាង ១៦០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ ដើម្បីកែលម្អការចូលទៅកាន់សហគមន៍ជនបទ និងភស្តុភារកម្មកសិកម្ម។
ការជំរុញឱ្យពង្រឹងកសិកម្មក្នុងស្រុកកើតឡើង ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងព្យាយាមស្រូបយកកម្មករចំណាកស្រុកដែលវិលត្រឡប់មកធ្វើការវិញ ក្នុងចំណោមភាពមិនប្រាកដប្រជានៃកម្លាំងពលកម្មក្នុងតំបន់។
លោក ឬទ្ធី បានសន្យាថានឹងស្វាគមន៍កម្មករកម្ពុជាប្រហែល ៣០០ នាក់ដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ដោយផ្តល់ការងារដល់ពួកគេនៅក្នុងប្រតិបត្តិការរបស់លោក។
នៅថ្នាក់ជាតិ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានរាយការណ៍ពីមុខតំណែងទំនេរជាង ៨ម៉ឺន កន្លែងនៅទូទាំងវិស័យឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម និងកសិកម្ម ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មអ្នកវិលត្រឡប់មកធ្វើការវិញ និងពង្រីកការងារក្នុងស្រុក។
បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រេងដូងឆៅប្រហែល ៩៧ ភាគរយរបស់ក្រុមហ៊ុនត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយទិន្នផលចម្រាញ់ប្រចាំឆ្នាំឈានដល់ប្រហែល ៤៦,០០០ តោន និងបង្កើតប្រាក់ចំណូលរាប់សិបលានដុល្លារ។ រូបថត ហុង រស្មី
ទន្ទឹមនឹងនេះ ទិន្នន័យពីវិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិបង្ហាញថា ការផលិតសត្វពាហនៈ រួមទាំងការចិញ្ចឹមជ្រូក នៅតែជាសមាសធាតុសំខាន់មួយនៃជីវភាពរស់នៅជនបទ ដោយមានសត្វរាប់រយរាប់ពាន់ក្បាលត្រូវបានចិញ្ចឹមទូទាំងប្រទេស។
លោកក៏បានលើកទឹកចិត្តវិនិយោគិនដែលមានដើមទុនឱ្យបង្កើតរោងចក្រចំណីសត្វបន្ថែម ដើម្បីពង្រីកការចូលទីផ្សារសម្រាប់កសិករ និងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសជិតខាង។
លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សារសំខាន់មួយគឺការពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង។
លោកបានបន្ដថា៖ «ប្រសិនបើយើងពង្រឹងផលិតកម្មក្នុងស្រុក ប្រជាជនកម្ពុជាមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើអ្នកដទៃទេ។ យើងអាចផលិតចំណីផ្ទាល់ខ្លួន ចិញ្ចឹមសត្វផ្ទាល់ខ្លួន ចម្រាញ់ប្រេងផ្ទាល់ខ្លួន និងគាំទ្រប្រជាជនរបស់យើង។ កសិកម្មមិនមែនគ្រាន់តែជាអាជីវកម្មនោះទេ។ វាគឺជាភាពធន់របស់ជាតិ»។
លោក ពុយ គា ប្រធានក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បានទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការជជែកវែកញែកកាន់តែទូលំទូលាយលើការពឹងផ្អែកលើទំនិញនាំចូល ជាពិសេសពីប្រទេសថៃ។
ថ្លែងទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មាន លោក ពុយ គា បានកត់សម្គាល់ថា ផលិតផលថៃ រួមទាំងទំនិញកសិកម្ម ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។
លោកបានលើកឡើងនូវសំណួរថាតើកម្ពុជាអាចកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលរបស់ថៃបានយ៉ាងជាក់ស្តែង ហើយជំនួសមកវិញដោយស្វែងរកជម្រើសពីប្រទេសវៀតណាម ចិន ឬជំរុញផលិតកម្មក្នុងស្រុកដែរឬទេ។
លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា៖ «ប្រជាជនកម្ពុជាទូទាំងប្រទេសពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទំនិញថៃ រួមទាំងផលិតផលកសិកម្មផងដែរ។ ប្រសិនបើយើងនិយាយអំពីការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកនោះ សំណួរសំខាន់គឺថាតើយើងអាចផលិតបានគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង ឬស្វែងរកជម្រើសដែលអាចអនុវត្តបានដែរឬទេ»។