ភ្នំពេញ: ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានចេញសេចក្តីតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លាបំផុតចំពោះប្រទេសថៃ ពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈ ពិធីសាសនា និងសកម្មភាពទេសចរណ៍នៅតាមប្រាសាទបុរាណមួយចំនួននៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា–ថៃ ដោយអះអាងថា ទង្វើទាំងនេះគឺជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា និងផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ក្រសួងបានឱ្យដឹងថា អាជ្ញាធរថៃបានរៀបចំពិធីជួបជុំ និងបើកឱ្យមានការចូលទស្សនាជាសាធារណៈនៅប្រាសាទខ្នារ ប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រាសាទតាក្របី ដែលក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា បានអះអាងថា ស្ថិត ក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាទាំងស្រុង។
ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា បានច្រានចោលយ៉ាងដាច់ខាតចំពោះការប៉ុនប៉ង “ធ្វើឱ្យស្របច្បាប់ ធម្មតា ឬទទួលស្គាល់” សកម្មភាពដែលជាការអនុវត្តអំណាចដោយខុសច្បាប់នៅលើទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់កម្ពុជា។
ក្រសួងបន្តថា ប្រាសាទទាំងបីនេះ ស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដូចបានកំណត់ក្នុងសន្ធិសញ្ញាបារាំង–សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង១៩០៧ ព្រមទាំងឯកសារកំណត់ព្រំដែនពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ការរៀបចំពិធីផ្លូវការ និងសកម្មភាពទេសចរណ៍ដោយអាជ្ញាធរថៃនៅទីតាំងទាំងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជា “អំពើខុសច្បាប់ និងការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា”។
ក្រសួងក៏បានចោទប្រកាន់ថា ថៃកំពុងព្យាយាមបង្កើត “ស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅលើដី” ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងបង្កើតការអះអាងខុសៗទាំងផ្នែកអង្គហេតុ និងផ្លូវច្បាប់លើទឹកដីកម្ពុជា។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបញ្ជាក់ថា: “ទង្វើបែបនេះ គឺជាការប៉ុនប៉ងដោយចេតនា ដើម្បីបង្កើតការអះអាងក្លែងក្លាយបន្តិចម្តងៗ ក្នុងគោលបំណងដាក់បញ្ចូលទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ទៅក្នុងក្របខណ្ឌផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសថៃ”។
កម្ពុជាក៏បានច្រានចោលរាល់ផលប៉ះពាល់ផ្លូវច្បាប់នៃសកម្មភាពទាំងនេះ ដោយអះអាងថា ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងមាត្រា ២(៤) នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ គ្មានសកម្មភាពឯកតោភាគីណាមួយអាចផ្លាស់ប្តូរអធិបតេយ្យភាព ឬស្ថានភាពដែនដីបានឡើយ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបន្ថែមថា “ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងនេះថា ជាការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងកត់ត្រាទុកជាផ្លូវការនូវការមិនទទួលស្គាល់ និងការមិនយល់ព្រមទាំងស្រុង” ដោយហៅសកម្មភាពទាំងនោះថា “គ្មានសុពលភាព និងគ្មានអានុភាពផ្លូវច្បាប់”។
ក្រសួងបានអំពាវនាវឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ បញ្ឈប់ជាបន្ទាន់សកម្មភាពទាំងអស់នៅទីតាំងទាំងនេះ ដកវិធានការខុសច្បាប់ចេញ និងជៀសវាងសកម្មភាពបន្ថែមដែលអាចបង្កភាពតានតឹង ឬប៉ះពាល់ដល់ការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។
ក្រសួងវប្បធម៌ក៏បានជំរុញឱ្យភាគីថៃគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងបន្តដំណោះស្រាយតាមផ្លូវការទូត ដើម្បីជៀសវាងការកើនឡើងនៃជម្លោះ។
កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាការពារបូរណភាពទឹកដី និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួន ដោយនឹងបន្តប្រើប្រាស់មធ្យោបាយសន្តិភាព ផ្លូវច្បាប់ និងការទូត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។
